مطالب مفید

ساختمان ضد زلزله و ویژگی های آن

یکی از نیازهای اساسی هر انسانی، نیاز به سرپناه و جایی برای زندگی می باشد . انسان های نخستین محل زندگی خود را درون غارها ، بالای درختان و هر جایی که آنها را از نور خورشید ، سردی و گرمی هوا ، حملات حیوانات محافظت کند انتخاب می کردند .

در طول تاریخ و گذر زمان ، و ایجاد روستاها و شهرها و متمرکز شدن زندگی انسانها در یک بخش ، زندگی شهرنشینی آغاز شد و با افزایش جمعیت و در پی آن نیاز به مسکن نیز بیشتر شد . به دلیل کمبود زمین مسطح و نیاز شدید به مسکن و متمرکز شدن زندگی ها ، آپارتمان سازی نیز افزایش پیدا کرد . به دلیل پیشرفت ساختمان سازی مردم را در برابر هر گونه تهدید و خطری که از طریق طبیعت در محیط زندگی آن ها ایجاد می شود، محافظت کند. یکی از مخرب ترین نیروهای طبیعی زلزله می باشد که موج های لرزه ای که از طریق زمین حرکت می کنند و جابه جا می شوند، می توانند سازه ها را تخریب کنند، جان انسان ها را به خطر بیاندازد و هزینه های بسیار زیادی برای تعمیر سازه ها تحمیل کند.

مخاطرات زمین لرزه

جهت کاهش مخاطرات زلزله لازم است تا مطلاعات و تحقیقات جامعی در ارتباط با شناخت اثرات زلزله در سطوح شهری و تشخیص مناطق با خطر پذیری بالا انجام گیرد. برنامه ریزی کاهش خسارات ناشی از زلزله در مناطق با خطر پذیری بالا می تواند با کاهش آسیب پذیری شهرها خسارات و مخاطرات ناشی از وقوع زلزله را کاهش زیادی بدهد.

زلزله هر ساله در مناطق مختلفی به وقوع می پیوندد . خود زلزله به تنهایی عامل خطر نمی باشد بلکه تخریب ساختمان ها و ریختن وسایل ومصالح ساختمانی بر سر مردم است که منجر به آسیب و فوت انسان ها می شود. چنانچه سازه ها به صورت ضد زلزله ساخته شوند، می توانند ایمنی را تا حد زیادی تامین کنند، که این مورد فقط با به کاربردن مصالح و طراحی مناسب سازه می توان ساختمان را در برابر زلزله مقاوم سازد. در ادامه مقاله به بررسی ساختمان های ضد زلزله می پردازیم .

زلزله چیست و علت وقوع آن

لرزش­ ناگهانی سطح زمین به واسطه آزاد شدن انرژی ناشی از جابجایی صفحه های زمین ساختی (تکتونیکی) در امتداد گسل ها (Fault) می باشد. پوسته زمین از قطعاتی تشکیل شده است که به آن ورقه یا صفحه می گویند. این ورقه ها در واقع بخش هایی از سنگ کره (لیتوسفر) هستند که بر روی سست‌کره حالت نیمه شناور دارند. جابجایی ورقه ها بر روی سست‌کره به دلایل مختلف در طول زمان سبب جدا شدن (اشتقاق) قاره ها از همدیگر شده است.

انواع گسل

وقتی میزان انرژی جمع شده بیشتر از مقاومت توده سنگ شود، شکستگی در محل قفل شدگی ایجاد می گردد و انرژی ذخیره شده به شکل امواج لرزه ای منتشر می گردد و سبب زمین لرزه می شود.

کاهش خسارات زلزله

می توانیم با رعایت یکسری از کارها و اقدامات از خسارات جانی و مالی ناشی از زلزله بکاهیم. با برنامه ریزی صحیح قبل از وقوع زلزله و داشتن طرح های مدیریت پس از وقوع بحران می توان به میزان قابل توجهی از تلفات و خسارات ناشی از پدیده زلزله کم کرد. همچنیین تغییرات در سازه می تواند تا حد زیادی از بروز خسارت جلوگیری کند.

الف) مقاوم سازی و استحکام اجزای ساختمان

تمامی اجزای سازه مانند تجهیزات مکانیکی، تاسیساتی، الکتریکی و … بایستی در برابر تکان های ناشی از زلزله مقاومت مناسبی داشته باشند ، و پس از وقوع زلزله نیز بتوانند به عملکرد خود ادامه دهند و عملکرد آنها مختل نشود. پس در انتخاب و شیوه نصب اجزای ساختمان بایستی دقت لازم و کافی را داشته باشیم .

مقاوم سازی لرزه ای سازه های موجود یکی از موثرترین روش ها برای کاهش خطر زلزله است.

ب) شکل پذیری عناصر سازه ای

اگر المان های سازه از ویژگی بسیار مهم انعطاف پذیری مناسب برخوردار باشند ، چنانچه بار اضافی به سازه وارد شود ، دچار شکستگی و آسیب ناگهانی نخواهند شد . این ویژگی نقش مهمی در مقاوم سازی بنا دارد . به همین دلیل است که امروزه ، به منظور افزایش مقاومت سازه در برابر فشار و لرزه های شدید ت.جه به استحکام و سختی آنها بسیار امر ضروری می باشد ، چرا که آنها باید تحمل فشارهای غیز منتظره را داشته باشند تا دچار شکستگی و تغییر شکل نشوند .

پ) منظم بودن سازه

زمانی می توان یک سازه را منظم دانست که در اطراف آن، المان های باربر جانبی به تعداد مساوی قرار گرفته باشند، در این صورت هنگام وقوع زمین لرزه، حرکت سازه از هر طرف و در هر طبقه هم اندازه خواهد بود. سازه های منظم نیروی ناشی از زمین لرزه را به طور یکنواخت در سازه پخش می کنند، به همین دلیل ساختمان دچار آسیب کمتری خواهد شد.

یکی از موارد بسیار مهم در سازه ، برابری تعداد المانهای جانبی در سازه می باشد . در هنگام وقوع زلزله ، به دلیل آنکه حرکت سازه در هر سمت به یک اندازه و مساوی می باشد ، این عامل سبب پخش منظم نیروی ناشی از زلزله در سازه است.

ج) پایداری پی ساختمان

پی ساختمان چنانچه بر اساس استاندارد ساخته شود ، می تواند نیروهای وارده جانبی بین زمین و سازه را به خوبی منتقل کند و اگر سازه دچار تکان های شدیدی شد ، پی ساختمان یا فونداسیون مقاومت کافی داشته باشد.

د) افزونگی (پیوستگی و پشتیبانی پیوسته)

تمامی اجزای و المان های بنا بایستی از یک درجه مقاومت مناسب برخوردار باشند ، و نباید تنها چند جزء سازه دارای مقاومت باشند . در واقع سازه باید دارای مقاومت کلی در تمام بخش ها باشد .

ه) سختی و دوام سازه

سازه باید در مقابل نیروهای جانبی که توسط زلزله وارد می شود ، مقاوم باشد . زلزله نیروهای قائم بسیار شدیدی به سازه وارد می کند .

ی) وجود مسیرهای پیوسته انتقال بار

تمامی اجزای ساختمان باید به صورتی به یکدیگیر وصل باشند که نیروهای وارد زمین لرزه در یک مسیر مشخص و پیوسته به زمین منتقل شوند ، که این امر سبب کاهش آسیب کمتری به ساختمان خواهد شد .

سازه بتنی در برابر زلزله مقاوم‌ تر است یا اسکلت فلزی

به مجموعه تشکیل دهنده یک ساختمان متشکل از تیرها و ستون ها اسکلت گفته می شود که وظیفه پابرجا نگه داشتن کل ساختمان را بر عهده دارد. اسکلت تمام بار وارده به ساختمان که به صورت عمودی و افقی می باشد را خنثی و به پی ساختمان منتقل می کند. هر میزان که بنا مرتفع تر و گسترده تر باشد، این چهارچوب بایستی قویتر باشد. اسکلت ساختمان به دو صورت فلزی و بتنی ساخته می شود.

اسکلت بتنی درواقع همان سازه بتنی می باشد که با مواد اولیه شامل شن و ماسه با ترکیب سیمان و میلگرد ساخته می شود. از سازه بتنی می توان در پله، فونداسیون، ستون و تمامی بخشهای اصلی استفاده کرد.

اسکلت فلزی یکی دیگر از مهمترین نوع ساخت اسکلت است که به جای استفاده از بتن و سیمان از قطعات فلزی نظیر تیرآهن و ستونی استفاده می کنند. استفاده از اسکلت فلزی به دلیل وزن کم، سرعت بالای ساخت، اشغال فضای کمتر بسیار مرسومتر است . ولی دارای معایبی نیز می باشد .

سوالی که برای اکثر افراد در شرایط فعلی به وجود می آید این است که کدام سازه ساختمانی در برابر زلزله مستحکم تر است؟ اسکلت فلزی یا اسکلت بتنی ؟
در حال حاضر به باورغلط بعضی از افراد ساختمان فلزی در برابر زلزله مقاومت بیشتری دارد و یا به عقیده عده دیگری از افراد ساختمان بتنی در برابر زلزله مقاومت بیشتری دارد . هر دوی این ایده اشتباه می باشد ، به دلیل آنکه هر دو سازه می توانند ، به رعایت نکات گفته شده در بالا و طراحی صحیح و درست می توانند به خوبی در زلزله مقاومت بسیار خوبی نشان دهند . ولی این نکته بسیار حائز اهمیت است که اسلکت بتنی به دلیل وزن زیاد سازه ، در برابر زلزله و نیروهای وارده تحمل بیشتری نسبت به سازه فلزی دارد .

در سازه های فلزی استفاده از مقاطع فولادی استاندارد و با کیفیت و خرید از فروشندگان معتبر می تواند در ساخت سازه کمک بسیار زیادی بکند . شما می توانید برای مشاوره و استعلام قیمت تیرآهن ، نبشی ، میلگرد ، ناودانی و تمام مقاطع فولادی استاندارد و با کیفیت با شرکت نگین فولاد السا تماس بگیرید تا کارشناسان ما به شما در خرید دقیق و بی واسطه راهنمایی های لازم را داشته باشند.

عوامل خوردگی میلگرد در بتن

علت استفاده میلگرد در بتن

میلگرد پروفیلی استوانه ای، طویل و توپر است که در ساختمان های اسکلت بتنی به منظور افزایش قدرت بتن به صورت آرماتور (ترکیب میلگرد با بتن) استفاده می شود. وجود میلگرد سبب افزایش قدرت کششی بتن می شود و این عیب بتن را پوشش می دهد. بتن و فولاد از چسبندگی خوبی برخوردارند، وجود آج روی میلگرد نیز به منظور افزیش سطع درگیری این دو است. ضریب انبساط حرارتی یکسان میلگرد فولادی و بتن نیز سبب می شود تنش‌ های اولیه اثر گذار نباشند. استفاده میلگرد در بتن سبب کاهش ضخامت بتن ریزی می شود.

چرایی خوردگی میلگرد در بتن

دوام بتن از مهمترین شاخصه ها است که باید در هنگام طراحی و ساخت تمهیدات لازمی جهت تامین آن در نظر گرفته شود. یکی از علل بهم خوردگی دوام در بتن خوردگی میلگردهایی است که بتن با آن مسلح شده است. کوچک ترین تغییر در ترکیبات شیمیایی فولاد سبب خوردگی شده و یا می تواند مقاومت آن را تحت شعاع قرار دهد. شرایط محیطی نیز در روند خوردگی آرماتور تاثیر گذار است. منشا این خوردگی دلایل مختلف فیزیکی، شیمیایی و یا حرارتی دارد که میبایست بررسی شود. زنگ زدگی و نهایتا خوردگی میلگردهای فولادی باعث بروز ترک در پوشش بتنی میلگردها می گردد. این خوردگی با بروز پدیده هایی نظیر کربناتاسیون و به ویژه نفوذ یون کلرید آغاز شده و شدت می یابد و نهایتا به ریزش سازه می انجامد.

خوردگی میل‌گردهای کار شده در بتن مسلح از عمده دلایل اصلی تخریب سازه‌های بتنی و شایع‌ترین نوع خرابی بتن در سواحل است.

دلایل شیمیایی خوردگی میلگرد

– سولفات

حرکت یون های سولفات درون بتن و ترکیب با آلومینات ها سبب باد کردگی و نهایتا ترکیدگی بتن می گردد. افزودن پوزولان ها که شامل خاکستر های آتش فشانی غیر بلورین و مواد معدنی متفاوت است ممکن است خواص دوامی بتن را ارتقاء داده و آسیب پذیری این ماده ارزشمند را در مقابل حملات سولفاتی به حداقل برسانند.

سولفات ها انواع مختلفی دارند اما متداول ترین آن ها عبارت است از سولفات سدیم ، پتاسیم ، منیزیم و سولفات کلسیم که در خاک یا در آب زیرزمینی وجود دارند. معمولا خاک یا آب هایی که حاوی چنین سولفات هایی باشند قلیایی نامیده می شوند. کلیه این سولفات ها برای بتن زیان آور هستند.

– کلرید

یون های کلر آزاد از دلایل تخریب بتن و خوردگی پروفیل میلگرد است. این ماده در آب دریا و برخی افزودنی های حاوی کلرید کلسیم وجود دارد. کلرید سبب از بین رفتن بتن و نرمی آن می شود. کلر پس از فلوئور واکنش پذیرترین نافلزات است. خوردگی میلگرد بر اثر تهاجم یون کلراید به صورت حفره ای شدن است. باید توجه داشت که کلریدها می توانند از طریق ترک­ ها به صورت مستقیم و بسیار سریع به داخل بتن نفوذ کنند.

– اسیدها

امکان این است که اسیدها به طور طبیعی از تخریب و یا فساد گیاهان تولید شوند. اسید سولفوریک در بعضی شرایط طبیعی نظیر مجاری فاضلاب شهری و صنعتی به وجود می‌آید. قرار گیری بتن مسلح شده با میلگرد و محیط اسیدی سبب واکنش اسید و باز شده که در این فرآیند اسید با ترکیبات هیدراته موجود در خمیر سیمان واکنش نشان می‌دهد که همین امر سبب تضعیف مقاومت بتن می گردد.

توجه داشته باشید که تخریب خمیر سیمان، ظاهر شدن ذرات شن و ماسه و رویت میلگردهای درحال خوردگی نشان دهنده  پدیده خوردگی اسیدی است.

خوردگی میلگرد و بتن

روش های جلوگیری از خوردگی میلگرد آرماتور

خوردگی میلگرد در بتن می تواند به علت نبود پوشش یا همان کاور رخ می دهد و تحت بعضی شرایط دچار تهدید عوامل مخرب قرارمی گیرد،

استفاده از میلگرد روکش اپوکسی

اپوکسی روکشی است که روی میلگرد آجدار سیاه پوشیده می شود و معمولا سبز رنگ است. رزین اپوکسی غیر سمی است و با محیط زیست سازگار است. اپوکسی ضد خوردگی است و در نمک و رطوبت مقاومت دارد. این پوشش نوعی جدا کننده فیزیکی است که مانع نفوذ اکسیژن و کلرید و دیگر عوامل خورنده به سطح میلگرد می شود. این پوشش نسبت به ضربه آسیب پذیر است و پروفیل جدا می شود. باید در نظر گرفت که این روکش سطح درگیری میلگرد با یتن را کاهش می دهد.

میلگرد اپوکسی

پوشش دهی میلگرد با رنگ های صد زنگ

رنگ های ضد زنگ، آهن را در مقابل واکنش با هوا، آب و مواد شیمیایی محافظت می کند. پوشش دهی لایه ای نازک از این مواد روی سطح میلگیرد سبب ایجاد لایه ای محافظتی شده که طول عمر فولاد را افزایش می دهد. در هنگام اضافه کردن ضدزنگ باید دقت داشت تا تمام سطح را پوشش دهی کرد.

میلگرد با پوشش زینک ریچ

پوشش زینک ریچ کاوری است که روی میلگرد قرار می گیرد. این مواد مانند سدی در برابر خوردگی هستند. گرچه پوشش های زینک ریچ در قیاس با اپوکسی گران تر هستند اما نسبت به خوردگی مقاوم تر و طول عمر بیشتری دارند که توجیه اقتصادی دارد. توصیه شده است که میلگرد های فولادی با پوشش زینک ریچ در محیط هایی خوردنده شدید که احتمال ضربه و خراش وجود دارد استفاده نشود. طبیعتا میلگرد روکش زینک ریچ از قیمت میلگرد آجدار سیاه بیشتر است.

میلگرد زینک ریچ

تاثیر روش تولید میلگرد بر زنگ زدگی

دیوار برشی چیست و نحوه اجرای آن چگونه است

دیوار برشی چیست

دیوار برشی (Shear wall) از قطعات مهاری تولیده می شود. وظیفه این دیوار خنثی کردن نیروهای جانبی وارد شده بر سازه است. به عبارت کلی این نوع دیوار ها برای مقابله با بارهای جانبی ناشی از باد و زلزله طراحی و ساخته می‌شود. این سازه‌ها در بخش خارجی ساختمان تعبیه می شود و در مانی که بارهای جانبی کوچک باشد مستقیما به فونداسیون متصل می شود و در زمانی که اثر دینامیکی قابل توجهی وجود نداشته باشد این سازه را به ستون‌ها متصل می کنند.

دیوار برشی ممکن است در اثر نیروهای محوری دچار جابه جایی یا تغییرشکل انتقالی و چرخشی شود. اینکه یک دیوار برشی تا چه میزان و چگونه تحت تأثیر لنگر واژگونی، نیروهای برشی یا پیچشی قرار گیرد بستگی به شکل هندسی، جهت آن در برابر نیروی زلزله و محل استقرار آن در پلان ساختمان دارد.

انواع دیوار برشی

همیشه تامین استقامت ساختمان در برابر نیروهای جانبی از دغدغه های مهندسان ساختمان بوده است. شکل و نوع این دیوارها با توجه به شرایط ساختمان و مصالح به کار رفته توسط مهندس سازه طراحی می شود. دیوار برشی را می توان به صورت زیر تقسیم بندی نمود:

– دیوار برشی مصالح بنایی

قدیمی ترین توع دیوار برشی، استفاده از مصالح بنایی غیر مسلح است. البته این دیوارها از نظر ایمنی خیلی تایید شده نیستند به همین دلیل در مصالح آن از سفال های پر شده با دوغاب و بتن استفاده می شود.

– دیوار برشی بتن مسلح

در ساخت این دیوار از میلگرد استفاده می شود که نقش تقویت کننده را ایفا می کند. ضخام دیوارهای برشی بتن مسلح از 14 تا 50 سانتی متر است. این نوع دیوار به دو صورت درجا و پیش ساخته ایجاد می شود. در دیوار برشی درجا برای حفظ یکنواختی و پیوستگی، میلگرد‌های دیوار‌ به قاب محیطی قلاب می‌ شوند‌ اما در دیوار برشی پیش ساخته پیوستگی‌ از طریق اتصال پانل‌ها به قاب توسط میخ‌های فولادی صورت می‌گیرد‌. ‌

– دیوار برشی فولادی

عملکرد سازه‌ای در این دیوارها که با ورق های فولادی ساحته می شود بسیار چشمگیر بوده و در کنترل تغییر مکان جانبی، عملکردی مؤثری دارد. استهلاک انرژی در دیوارهای برشی فولادی بسیار مطلوب است.

– دیوار برشی مرکب

این دسته از دیوارها ترکیبی از دیوار برشی بتنی و فولادی ساخته می شود. ورق‌های تقویت‌شده فولادی که در بتن مدفون شده‌اند جان مایه این دیوارها هستند. تمامی این بخش‌ها توام با قاب فولادی و یا یک قاب مرکب هستند.

انواع دیوار برشی از نظر ظاهری

• دیوار برشی بدون ستون انتهایی
• دیوار برشی با یک ستون هم عرض در ابتدا یا انتها
• دیوار برشی با دو ستون هم عرض ابتدایی و انتهایی
• دیوار برشی با یک یا دو ستون ضخیم‌تر از عرض دیوار در ابتدا و انتها
• دیوار برشی به شکل L ،I ،T یا U

مزایای دیوار برشی

به کمک دیوار برشی اثر p-∆ کاهش پیدا کرده و سبب افزایش ایمنی ساختمان در برابر فروریزش می شود. این روش برای ایمن سازی ساختمان های قدیمی در برابر نیروهای جانبی زلزله مطلوب است. ساخت دیوار برشی آسان است، چرا که جزئیات آرماتورها مشخص است و اجرای آن به راحتی ممکن است. همچنین از دیگر مزایای این دیوارها می توان به پایین بودن هزینه اجرا، افزایش فضای مفید طبقات، شکل پذیری بال و جانمایی در فضاهای محدود اشاره کرد.

نمایی از دیوارهای برشی در یک ساختمان

معایب دیوار برشی

جانمایی و اجرای صحیح این دیوارها اهمیت ویژه ای دارد و در صورت عدم توجه به آن امکان ریزیش این دیوارها وجود دارد. در اجرای دیوارهای برشی حجم زیادی بتن و میلگرد نیاز است، یعنی قیمت میلگرد و نوسانات آن در ساخت این دیوارها تاثیر گذار است.

جانمایی دیوار برشی

اجرای دیوار برشی در پلان باید به صورت متقارن باشد، اجرای غیر متقارن آن سبب فاصله گرفتن مرکز سختی از مرکز جرم شده و هنگام زلزله، نیروی برشی وارد به مرکز جرم، سازه را تحت پیچش قرار می‌دهد که خسارت آفرین است. معمولا در ساختمان های مرتفع از این دیوار در سازه استفاده می شود.

از لحاظ ساختاری بهترین موقعیت قرارگیری برای این نوع از دیوارهای ساختمانی، مرکز هر نیمه از ساختمان است. هرچند قرار دادن سازه‌های برشی در این موقعیت تقریباً غیر ممکن بوده و از همین رو این دیوارها را در گوشه‌ها و انتهای سازه به کار می‌برند.

تفاوت دیوار برشی و دیوار حائل

دیوار حائل به منظور پایداری در مقابل فشار جانبی خاک به کار می‌رود و عمدتا تحت اثر بارهای عمود بر صفحه خود قرار می‌گیرند. اما دیوار برشی زیر فشار بارهای جانبی واقع در صفحه خود قرار می‌گیرد و بارهای درون صفحه‌ای را که عمدتا نیروی جانبی زلزله هستند هم متحمل می‌شود.  باید توجه داشت که دیوارهای برشی بلعکس دیوار حائل که فقط در طبقات منفی و در مقابل فشار جانبی خاک اجرا می‌شوند، در تمام طبقات ساختمان ادامه داشته و لازم است به فنداسیون و سقف ها متصل باشند.

گزارشی کوتاه از صادرات فولاد ایران در سال 1401

صادرات فولاد در سال 1401 با چالش های زیادی همراه بود. شاید وضع برخی قوانین و مقررات در کنار چالش تامین انرژی باعث شد تا اهدافی که برای این سال در نظر گرفته شده بود اجرایی نشود اما در نهایت آمار 11 ماهه نشان می دهد در بخش میانی تنها با کاهش 1 درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل همراه بود. شاید تصمیم برای وضع عوارض صادراتی در ابتدای سال اصلی ترین ضربه را به صادرات فولاد وارد کرد آن هم درست در زمانی که قیمت ها در بازارهای جهانی به دلیل حمله روسیه به اکراین با افزایش همراه شد و این موضوع می توانست میزان ارزش و حجم صادرات فولاد را افزایش دهد.

اما در چنین شرایطی وزارت صمت برای کاهش نگرانی از تامین بازار داخلی این عوارض را وضع کرد که در نهایت آمارهای 6 ماهه صادرات فولاد حاکی از کاهش 15 درصدی صادرات نسبت به مدت مشابه سال قبل بود. هرچند در آمار 7 ماهه تا حدودی این کاهش صادرات جبران شد اما مشکل دیگری در راه بود که می توانست شرایط را سخت کند و آن کمبود گاز در فصل سرما بود. این در حالی بود که تولیدکنندگان فولاد در تابستان نیز با کمبود برق مواجه بودند و حالا با آغاز فصل زمستان مشکلات در بحث تامین گاز هم اضافه می شد.

کاهش برق بسیاری از واحدها را با مشکلات جدی مواجه کرد اما این پایان داستان نبود، چرا که سید رضا فاطمی امین وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز اعلام کرده بحران گاز در سال آینده نیز وجود دارد. به همین دلیل تولیدکنندگان فولاد باید از همین امروز برای تحقق برنامه های تولیدی در سال آینده برنامه ریزی کارشناسی و دقیقی داشته باشند.

با این حال برنامه ریزی فولادی ها برای گذر از بحران در آمار 11 ماهه صادرات قابل رویت است و می توان گفت بحرانی که در 6 ماهه اول سال این صنعت در بحث صادرات با آن مواجه بود با مدیریت فولادی ها اثرات کمتری به همراه داشت.

آمار فولاد در سال 1401

بنا به تازه ترین گزارش آماری انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، مجموع صادرات فولاد ایران (فولاد میانی و محصولات فولادی) در 11 ماهه سال جاری، 9 میلیون و 550 هزار تن بوده است.

در ۱۱ ماهه سال جاری، صادرات فولاد میانی کشور، ۶ میلیون و ۶۵۱ هزار تن بوده که کاهش ۱ درصدی را نسبت به مدت مشابه سال قبل نشان می دهد. از صادرات فولاد میانی، سهم صادرات بیلت و بلوم در ۱۱ ماهه سال 1401 ، 4 میلیون و ۹۰۶ هزار تن، و سهم صادرات اسلب، ۱میلیون و ۴۵ هزار تن بوده است.

در ۱۱ ماهه سال جاری، صادرات اسلب کاهش ۱۳ درصدی را تجربه کرده است و صادرات بیلت و بلوم نیز ۶ درصد افزایش یافته است.

وضعیت صادرات محصولات فولادی در سال 1401

کل صادرات محصولات فولادی کشور در ۱۱ ماهه سال 1401، 2 میلیون و ۸۹۹ هزار تن بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، کاهش ۴ درصدی را نشان می دهد.

از میان محصولات فولادی، سهم صادرات مقاطع طویل فولادی، 2 میلیون و ۴۸۲ هزار تن بوده و صادرات این مقاطع در ۱۱ ماهه سال جاری 2/0 درصد کاهش یافته است. صادرات میلگرد ، در ۱۱ ماهه سال جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۱ درصد افزایش یافته است و به ۲ میلیون و ۱۹۷ هزار تن رسیده است. صادرات مقاطع تخت فولادی نیز با کاهش ۲۰ درصدی به ۴۱۷ هزار تن رسیده است.

گفتنی است در ۱۱ ماهه امسال صادرات آهن اسفنجی ۷۶۹ هزار تن بوده بوده است که کاهش ۲۲ درصدی را نسبت به مدت مشابه سال قبل نشان می دهد.

اما نکته مهم آن است که تنها کاهش تولید نمی تواند اثر منفی اتفاقات رخ داده باشد. از دست دادن سهم بازارهای صادراتی از مهمترین تبعات تصمیمات و نبود زیرساخت های انرژی است. شاید در سال جاری تمرکز روسیه و ترکیه بر بازارهای منطقه رقابت برای ایرانی ها را سخت کرده است. از سویی دیگر شرایط اقتصادی در چین نیز باعث شد تا میزان واردات فولاد از ایران در این کشور کم شود و عراق به عنوان اولین مقصد صادراتی ایران مطرح شود.

البته در حال حاضر می توان انتظار داشت با افزایش ساخت و ساز در ترکیه پس از زلزله اخیر میزان صادرات فولاد به این کشور هم افزایش پیدا کند. اما نکته مهم در بازارهای صادراتی حضور مداوم است که برخی تصمیمات داخلی و مشکلاتی همچون تامین انرژی می تواند این موضوع را دستشخوش تغییر کند.

درنتیجه با توجه به نزدیک به افق 1404 باید با برنامه ریزی دقیق انرژی مورد نیاز برای فولادی ها تامین شود تا بازارهای صادرات به آسانی به دست رقبا نیافتد.